Google, Microsoft ve Salesforce’tan Ortak Hamle: MCP’ye Rakip A2A Protokolü

A2A protokolü, yapay zeka dünyasının en çok konuşulan konularından biri hâline geldi. Google, Microsoft, Salesforce, Snowflake ve ServiceNow, kurumsal yapay zeka ajanlarını birbirine bağlayan bu ortak teknik standardı desteklemek için güç birliği yaptı. Hamle, Anthropic’in geliştirdiği ve son 18 ayda fiilen endüstri standardı hâline gelen Model Context Protocol’e (MCP) karşı açık bir alternatif olarak konumlanıyor.

A2A Protokolü Nedir?

Agent2Agent, kısaca A2A, farklı üreticilere ait yapay zeka ajanlarının birbirinin yeteneklerini keşfetmesini, iletişim kurmasını ve ortak görevlerde iş birliği yapmasını sağlayan açık bir protokol. A2A protokolünün resmi dokümantasyonuna göre, Google tarafından geliştirilip Linux Foundation’a bağışlanan standart artık sürüm 1.2 ile 150’den fazla kuruluşta üretim ortamında kullanılıyor.

Protokolün amacı, bir şirketin Salesforce Agentforce üzerinde çalışan ajanının, Google Vertex AI’daki başka bir ajana görev devredebilmesi, o ajanın da ServiceNow üzerinden BT varlık verisi sorgulayabilmesidir. Bu iş birliği, sistemlerin birbirinin iç mimarisini bilmesine gerek kalmadan gerçekleşiyor.

Google, Microsoft, Salesforce, Snowflake ve ServiceNow Neden Bir Araya Geldi?

Beş şirketin ortak hamlesinin arkasında yatan neden, kurumsal veriye ve iş akışlarına erişimi kimin kontrol edeceği sorusu. Salesforce, Snowflake ve ServiceNow dünyanın en büyük kurumsal veri ve iş akışı hacmine dokunuyor; Google ile Microsoft ise bu sistemlerin çalıştığı bulut altyapısına sahip. Bu beşlinin ortak desteği, şirketlere rakip bir standarda dayanmadan alternatif bir ajan altyapısı kurma imkânı sunuyor.

Sektör gözlemcileri bu adımı, internet çağını şekillendiren TCP/IP ve HTTP gibi protokol savaşlarına benzetiyor. Kurumsal yapay zeka ajanlarının bağlantı standardını kim kontrol ederse, önümüzdeki on yılda varsayılan altyapı olma avantajını da o taraf elde edecek.

MCP İle A2A Protokolü Arasındaki Fark Ne?

Anthropic’in Kasım 2024’te tanıttığı MCP, bir yapay zeka modelinin dosya sistemleri, veritabanları ve üçüncü taraf araçlar gibi dış kaynaklara nasıl bağlanacağını standartlaştırıyor. A2A protokolü ise daha çok ajanların birbirleriyle nasıl konuşacağını, görev devredeceğini ve iş birliği yapacağını tanımlıyor; yani iki protokol teknik olarak farklı katmanlarda çalışıyor.

Buna rağmen basın bu gelişmeyi bir rakip standart hamlesi olarak okuyor, çünkü MCP’nin son 18 ayda aylık 2 milyondan 97 milyona kurulum sayısına ulaşan büyümesi, Anthropic’i kurumsal ajan altyapısında güçlü bir konuma taşımıştı. A2A protokolüne verilen ortak destek, bu büyümeye karşı bir denge unsuru olarak yorumlanıyor.

MCP’nin Yükselişi ve Anthropic’in Kurumsal Stratejisi

Anthropic, MCP’yi Kasım 2024’te tanıttığında protokolü sade bir bağlantı standardı olarak sunmuştu; ancak kısa sürede geliştirici topluluğunun ilgisini çekti. OpenAI, Google, Microsoft, AWS ve Cloudflare gibi büyük oyuncular da zamanla MCP’yi desteklemeye başladı ve standart, tek bir şirketin projesi olmaktan çıktı.

Bugün MCP, Anthropic, Block ve OpenAI’ın kurucu ortağı olduğu Agentic AI Foundation çatısı altında yönetiliyor; Google, Microsoft, AWS, Cloudflare, GitHub ve Bloomberg ise destekleyici kurucu üye konumunda. Bu geniş katılım, MCP’nin tek başına Anthropic’e ait olmadığını, artık ortak bir endüstri altyapısı hâline geldiğini gösteriyor.

Kurumsal Yapay Zeka Ajanları İçin Bu Gelişme Neden Önemli?

Şirketler için asıl mesele, hangi teknolojiye yatırım yapacaklarını seçerken hangi standardın uzun vadede ayakta kalacağını kestirebilmek. Beş büyük şirketin ortak desteği, A2A protokolünü kurumsal karar vericiler için daha güvenilir bir seçenek hâline getiriyor; çünkü tek bir sağlayıcıya bağımlı kalma riski azalıyor.

Öte yandan MCP’nin 18 aylık başlangıç avantajı, geliştirici araçları, dokümantasyon ve mevcut entegrasyonlar açısından kolayca yok olmayacak bir birikim oluşturuyor. Uzmanlar, iki protokolün önümüzdeki dönemde birlikte var olacağını, üretim sistemlerinde zaten MCP ve A2A’nın yan yana kullanıldığını belirtiyor.

Analistler, önümüzdeki birkaç ay içinde her iki protokolün de resmi entegrasyon rehberlerini güncelleyeceğini ve büyük bulut sağlayıcılarının konsollarına doğrudan destek ekleyeceğini öngörüyor. Bu gelişme, kurumsal müşterilerin hangi protokole yatırım yapacağına karar verme sürecini önemli ölçüde hızlandıracak gibi görünüyor.

Linux Foundation ve Agentic AI Foundation’ın Rolü

İşin ilginç tarafı, bu beş şirketin aynı zamanda Linux Foundation bünyesindeki Agentic AI Foundation’da MCP’nin yönetişimine de destek veren kurumlar arasında yer alması. Yani aynı şirketler bir yandan vakıf çatısı altında MCP standardına katkı sunarken, diğer yandan piyasada A2A protokolünü öne çıkarmak için rekabet ediyor.

Bu tablo, yapay zeka endüstrisinde iş birliği yaparken rekabet etmek yaklaşımının artık normalleştiğini gösteriyor. Şirketler, açık standartların gelişimine katkı sunmayı sürdürürken kendi ticari çıkarlarını da paralel olarak korumaya çalışıyor.

Türkiye’deki Şirketler İçin Ne Anlama Geliyor?

Türkiye’de yapay zeka ajanlarını iş süreçlerine entegre etmeyi planlayan şirketler için bu protokol tartışması doğrudan ilgi alanına giriyor. Hangi bulut sağlayıcısı veya kurumsal yazılımla çalışıldığına bağlı olarak, A2A protokolü ya da MCP desteği önümüzdeki dönemde tedarikçi seçiminde belirleyici bir kriter olabilir.

Özellikle Salesforce, ServiceNow veya Google Cloud gibi platformları kullanan kurumsal müşteriler, yakın gelecekte ajan tabanlı otomasyon projelerinde A2A protokolü destekli araçlarla karşılaşmaya başlayacak. Bu nedenle teknoloji ekiplerinin gelişmeleri yakından takip etmesi öneriliyor.

Yatırımcılar ve Geliştiriciler İçin Riskler Neler?

Protokol savaşlarının kaybedeni genellikle geç karar veren taraf oluyor. Şirketler bir standarda erken yatırım yapıp daha sonra pazarın başka bir yöne evrilmesi riskiyle karşı karşıya kalabiliyor. Bu yüzden birçok kurumsal yazılım ekibi, hem MCP hem de A2A protokolü ile uyumlu esnek mimariler kurmayı tercih ediyor.

Geliştiriciler için de durum benzer: iki protokolü aynı anda öğrenmek zaman gerektirse de, üretim ortamlarında iki standardın bir arada kullanılması artık yaygın bir pratik hâline geldi. Bu nedenle sadece birini öğrenmek yerine her iki ekosistemi de takip etmek uzun vadede avantaj sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

A2A protokolü kim tarafından geliştirildi? A2A protokolü ilk olarak Google tarafından geliştirildi ve daha sonra bağımsız yönetişim için Linux Foundation’a bağışlandı.

MCP ile A2A protokolü aynı işi mi yapıyor? Hayır, MCP bir yapay zeka modelinin araçlara ve verilere bağlanmasını standartlaştırırken, A2A protokolü ajanların birbiriyle iletişim kurmasını ve görev devretmesini sağlıyor.

Hangi şirketler A2A protokolünü destekliyor? Google, Microsoft, Salesforce, Snowflake ve ServiceNow başta olmak üzere 150’den fazla kuruluş A2A protokolünü üretim ortamlarında kullanıyor.

Bu gelişme Anthropic’i olumsuz mu etkiler? Kısa vadede MCP’nin geliştirici ekosistemi ve entegrasyon birikimi güçlü kalmaya devam ediyor; ancak A2A protokolüne verilen kurumsal destek, uzun vadede rekabeti artırabilir.

A2A protokolü Türkçe kaynaklardan nasıl takip edilebilir? Şimdilik Türkçe kaynak sayısı sınırlı olsa da, Linux Foundation’ın resmi duyuruları ve büyük bulut sağlayıcılarının geliştirici blogları en güncel bilgiyi sunuyor.

Sonuç

A2A protokolü etrafında şekillenen bu ortak hamle, kurumsal yapay zeka ajanları pazarında güç dengelerinin nasıl değiştiğini gösteren önemli bir gelişme. Google, Microsoft, Salesforce, Snowflake ve ServiceNow’un desteği, standardı kurumsal karar vericiler için daha cazip hâle getirse de MCP’nin birikimi kolay kolay göz ardı edilemiyor.

Anthropic’in kurumsal alandaki konumunu koruma çabaları, geçtiğimiz günlerde yaşanan Alibaba Claude Code krizi gibi başka gelişmelerle de gündemde kalmaya devam ediyor. Önümüzdeki aylarda iki protokolün de birlikte mi yaşayacağı yoksa pazarın tek bir standarda mı yöneleceği netleşecek. A2A protokolü ve MCP arasındaki bu rekabeti yakından takip etmeye değer.