Bethesda İşten Çıkarma Protestosu: Çalışanlar Save Our Devs İçin Sokakta
Bethesda işten çıkarma protestosu bugün, 15 Temmuz 2026’da fiilen sokağa taştı. Microsoft’un Xbox bünyesindeki stüdyolarda art arda yaptığı kesintilere tepki gösteren OneBGS sendikası üyeleri, “Save Our Devs” adı verilen bir yürüyüş düzenliyor.
Yürüyüş, Bethesda Game Studios çalışanlarının örgütlü olduğu dört farklı şehirde eş zamanlı gerçekleşiyor. Sendika üyeleri, bu eylemin Kuzey Amerika video oyunu endüstrisinde bugüne kadar görülen en büyük toplu işçi hareketlerinden biri olabileceğini duyurdu.
Bethesda İşten Çıkarma Protestosu Neden Başladı?
OneBGS Mobilizasyon Komitesi’nin üyelere gönderdiği ve Game Developer tarafından incelenen e-postaya göre, Microsoft ve ZeniMax yönetimi; Bethesda Game Studios (BGS), ZeniMax Online Studios (ZOS), id Software, ZeniMax kalite güvence ekibi (ZWU) ve ZeniMax kurumsal birimlerinde 440’tan fazla pozisyonu kesme kararı aldı.
Sendika e-postasında, “Microsoft ve ZeniMax yönetimi BGS, ZOS, id, ZWU ve ZeniMax kurumsalında (CTO ve CSUR dahil) 440’tan fazla pozisyonu kesme gibi yıkıcı bir karar aldı” ifadelerini kullandı. Aynı metinde, sendikalı çalışanların örgütlenmiş olmaları sayesinde niteliksiz stüdyolardaki çalışanlardan farklı yasal haklara sahip olduğu vurgulandı.
Rakamlar da bu kararın boyutunu gözler önüne seriyor. Rockville’deki id Software ofisinde 136 çalışan işten çıkarılırken, Maryland’deki iki ayrı ZeniMax ofisinde toplam 379 kişi işini kaybetti. Bethesda Game Studios’ta ABD’de 35, Montreal’de ise en az 12 pozisyon kesildi.
Save Our Devs Yürüyüşü Hangi Şehirlerde Yapılıyor?
Yürüyüş, ZeniMax stüdyolarının bulunduğu Maryland eyaletindeki Rockville, Teksas’taki Austin ve Dallas ile Kanada’nın Montreal şehrinde aynı gün düzenleniyor. Bu dört şehir, id Software ve ZeniMax Online Studios gibi büyük stüdyoların ana ofislerini barındırıyor.
Game Developer’ın haberine göre, OneBGS üyeleri sosyal medyada ve e-posta yoluyla çağrı yaparak tüm üyelerin “görünür ve birleşik” olmasını istedi. Sendika, katılımcıların örgütlü eylem kapsamında misilleme korkusu olmadan yürüyüşe katılma hakkına sahip olduğunu da hatırlattı.
OneBGS Sendikasının Talepleri Neler?
Sendika, Microsoft’un kesintileri “iş kapsamında girişimci bir değişiklik” olarak sunmasını ve stüdyo temelli modelden franchise temelli modele geçiş gerekçesini reddediyor. OneBGS’e göre bu söylem, şirketin sendikayla pazarlık yapma yükümlülüğünden kaçınmak için kullandığı bir kelime oyunundan ibaret.
Sendika e-postasında şu ifadelere yer verildi: “Bir PowerPoint sunumundaki başlığı değiştirmek, çalışma koşullarımız hakkında söz sahibi olma yasal hakkımızı ortadan kaldırmaz.” Bu sözlerle OneBGS, hukuki zeminin kendi lehlerine olduğunu vurgulamayı hedefliyor.
Talepler arasında işten çıkarılan üyeler için Xbox ve Microsoft bünyesinde açık pozisyonlara tercihli transfer hakkı, daha güçlü kıdem tazminatı, uzatılmış sağlık sigortası kapsamı ve şirket yeniden büyüdüğünde önce işe geri çağırılma hakkı bulunuyor.
Etki Pazarlığı (Effects Bargaining) Nedir?
Sendika, Microsoft’un kesintilerin kapsamını değiştiremese bile “Etki Pazarlığı” adı verilen bir sürece oturmakla yasal olarak yükümlü olduğunu savunuyor. Bu süreç, işten çıkarmaların sonuçlarının (kıdem tazminatı, sağlık sigortası, transfer hakları gibi) çalışanlarla pazarlık yoluyla belirlenmesini zorunlu kılan bir ABD iş hukuku mekanizması.
OneBGS’e göre bu hak, sendikalı stüdyolar ile sendikasız stüdyolar arasındaki en kritik farkı oluşturuyor. Sendika, bu masaya oturarak her bir etkilenen çalışan için mücadele edeceğini duyurdu.
Xbox’ın Büyük Resmi: 3.200 Kişilik Kesinti Planı
Bu protesto, Microsoft’un çok daha geniş bir yeniden yapılanma planının sadece bir parçası olarak görülüyor. Şirket, 2027 mali yılı sonuna kadar Xbox genelinde toplam 3.200 pozisyonu kesmeyi planlıyor.
Xbox’ın başındaki isim Asha Sharma, bu kesintilerin Xbox Game Pass ve çoklu platform stratejisindeki hedeflere tam olarak ulaşılamamasının ardından bölümü “sıfırlamak” için gerekli olduğunu savundu. Bildirilene göre Sharma, kesintilerin ardından günler sonra bir Federal Reserve danışma kurulunda görev almaya başlaması nedeniyle de ayrıca eleştirildi.
OneBGS ise bu açıklamayı reddediyor ve şirketi benzer bir adımı bir daha atmadan önce “iki kez düşünmeye” zorlamayı hedeflediğini belirtiyor. Sendika, bu yürüyüşün Microsoft’a karşı ciddiyetlerini gösterecek bir dönüm noktası olduğunu düşünüyor.
Sektörde Sendikalaşma Dalgası Büyüyor
Save Our Devs yürüyüşü, tek başına bir olay değil. Aynı dönemde İspanya’da Ubisoft Barcelona çalışanları, 51 pozisyonu (stüdyonun yaklaşık yüzde 28’i) etkileyen kesintilere karşı beş yıllık toplu işten çıkarma yasağı talebiyle grev yapıyor.
Game Developer Konferansı’nın (GDC) yayımladığı anket verilerine göre, ABD’deki oyun geliştiricilerinin üçte biri son iki yılda en az bir kez işini kaybetti ve 2022’den bu yana sektörde tahmini 45 bin pozisyon ortadan kalktı. Bu tablo, Bethesda işten çıkarma protestosunun neden bu kadar geniş yankı bulduğunu açıklıyor.
Obsidian ve Diğer Stüdyolardaki Yansımalar
Aynı geniş yeniden yapılanmanın bir başka yansıması da Obsidian Entertainment’ta görüldü. Stüdyo, işgücünün yaklaşık dörtte birini işten çıkarırken geliştirmekte olduğu Avowed devam oyunu da dahil birden fazla projeyi iptal etti; ekip yerine yeni bir Fallout oyununa yönlendirildi.
Xbox’ın bir yandan büyük bütçeli, marka değeri yüksek projelere odaklanırken bir yandan da binlerce pozisyonu kesmesi, sektörde genel bir istikrarsızlık algısını güçlendiriyor ve çalışanların örgütlenme isteğini artırıyor.
Oyuncular Bu Krizden Nasıl Etkilenecek?
Sıradan oyuncular için bu tablo soyut görünse de doğrudan sonuçları var. Deneyimli ekiplerin dağılması, devam eden projelerde gecikmelere, iptal edilen oyunlarda ise hayal kırıklığına yol açabiliyor; Avowed’ın iptal edilen devam oyunu bunun somut bir örneği.
Uzun vadede, sürekli küçülen ekiplerle çalışan stüdyoların büyük ve tutkulu projelere daha temkinli yaklaşması bekleniyor. Bu da oyuncular için daha az çeşitlilik ve daha uzun bekleyişler anlamına gelebilir. Yine de Assassin’s Creed Black Flag Resynced gibi büyük yapımların yakın zamanda Xbox platformunda yayınlanmaya devam etmesi, kısa vadede oyunculara yönelik taahhütlerin sürdüğünü gösteriyor.
Xbox’ta Kesintilerin Geçmişi
Bu, Xbox’ın son dönemde yaşadığı ilk kriz değil. Şirket, 3.200 kişilik kesinti planını duyururken Double Fine, Compulsion Games, Ninja Theory ve Undead Labs gibi stüdyolarla da yollarını ayırdığını açıklamıştı. Bu stüdyoların bir kısmı kapanırken bir kısmı bağımsız birer işletme olarak yoluna devam etmek zorunda kaldı.
Örneğin Compulsion Games, Xbox’tan ayrıldıktan sonra yeni iş ortakları bulmak için kamuoyuna çağrıda bulundu. Bu tablo, yayıncının stüdyo portföyünü küçültme stratejisinin yalnızca Bethesda ile sınırlı olmadığını, şirket genelinde süregelen bir eğilim olduğunu gösteriyor.
Bundan Sonra Ne Olacak?
OneBGS, yürüyüşün ardından Microsoft ile resmi Etki Pazarlığı görüşmelerinin başlamasını bekliyor. Sendika, görüşmelerin seyrine göre önümüzdeki haftalarda ek eylemler düzenleyebileceğinin sinyalini verdi.
Sektörü yakından takip edenler, bu sürecin ABD’de teknoloji ve oyun şirketlerinde sendikalaşma eğiliminin güçlenip güçlenmeyeceğini test eden önemli bir dönüm noktası olarak hatırlanacağını düşünüyor.
Sık Sorulan Sorular
Save Our Devs yürüyüşü ne zaman ve nerede yapılıyor? Yürüyüş, 15 Temmuz 2026’da Rockville, Austin, Dallas ve Montreal’de eş zamanlı olarak gerçekleştiriliyor.
Bethesda işten çıkarma protestosunu kim düzenliyor? Protestoyu, Bethesda Game Studios çalışanlarının sendikası olan OneBGS’in Mobilizasyon Komitesi organize ediyor.
Toplamda kaç kişi işten çıkarıldı? Microsoft’un BGS, ZOS, id Software ve ZeniMax kurumsal birimlerinde 440’tan fazla pozisyonu kestiği bildiriliyor; bu sayı Xbox genelinde planlanan 3.200 kişilik kesintinin bir parçası.
Sendika ne talep ediyor? OneBGS; tercihli transfer hakkı, daha güçlü kıdem tazminatı, uzatılmış sağlık sigortası ve işe geri çağırma hakkı talep ediyor.
Sonuç
Bethesda işten çıkarma protestosu, oyun sektöründeki sendikalaşma hareketinin en görünür anlarından birine dönüştü. Microsoft’un Xbox genelindeki geniş çaplı yeniden yapılanması sürerken, OneBGS’in bu yürüyüşle attığı adım hem şirket içi pazarlık sürecini hem de sektördeki işçi haklarına dair tartışmaları önümüzdeki dönemde şekillendirecek gibi görünüyor.
